WSzW Wrocław BIP
IRAK
Wtorek, 21 sierpnia 2018 r.

Przygotowania do operacji Iraqi Freedom

 

Długotrwałe wojny iracko-irańskie poważnie uszczupliły majątek Iraku i wpłynęły negatywnie na jego kondycję gospodarczą. Szansą na poprawę sytuacji miało być podbicie Kuwejtu (głównego pożyczkodawcy Iraku) i zlikwidowanie w ten sposób zobowiązań finansowych oraz skorzystanie z zasobów gospodarczych bogatego, małego i słabego militarnie sąsiada. Pomimo wezwań Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych do pokojowego rozstrzygnięcia problemu spłaty zobowiązań finansowych, 2 sierpnia 1990 roku wojska irackie zajęły Kuwejt, a Saddam Husajn ogłosił jego terytorium dziewiętnastą prowincją Iraku.

 

    

 

Świat jednoznacznie potępił iracką agresję. Rada Bezpieczeństwa ONZ rezolucją nr 661/06/1990 z dnia 6 sierpnia 1990 r. nałożyła na Irak sankcje gospodarcze oraz zamroziła wszelkie aktywa posiadane przez państwo za granicą. Powołała także do życia specjalną komisję do monitorowania procesu przestrzegania nałożonych ograniczeń. Stany Zjednoczone Ameryki Północnej zaczęły budowę koalicji antyirackiej, która zyskała poparcie państw arabskich i deklarację udziału w akcji zbrojnej przez kraje znad Zatoki Perskiej. 17 stycznia 1991 r. 700-tysięczna koalicja sił sojuszniczych, zbudowana na bazie wojsk amerykańskich, rozpoczęła ataki powietrzne na Irak, broniony przez prawie 600-tysięczną armię. Dowódca operacji gen. Norman Schwarzkopf rozpoczął w dniu 25 lutego operację lądową, która doprowadziła do błyskawicznego wyparcia sił irackich z Kuwejtu, i w konsekwencji do podpisania w dniu 3 marca 1991 r. rozejmu przez Saddama Husajna. Pomimo posiadanych możliwości, ze względu na brak rozkazu, siły koalicyjne nie zdobyły Bagdadu, co zaowocowało negatywnymi konsekwencjami dla całego regionu Bliskiego Wschodu i zdecydowało o jego niestabilnej sytuacji do dnia dzisiejszego.

 

W wyniku rezolucji nr 686, 667, 706 i 715, uchwalonych przez Radę Bezpieczeństwa ONZ, na Bagdad zostały nałożone obowiązki zwolnienia wszystkich jeńców wziętych do niewoli podczas działań wojennych, zwrócenia Kuwejtowi zagarniętego mienia oraz wypłacenia odszkodowania za wyrządzone szkody, a także poddania się kontrolom rozbrojeniowym Specjalnej Komisji Rozbrojeniowej ONZ – UNSCOM (ang. United Nations Iraq-Kuwait Obesrwation Commission). Problemy z egzekwowaniem zobowiązań Iraku wobec społeczności międzynarodowej, utrudnianie działalności i wydalanie inspektorów UNSCOM, a następnie Komisji ONZ ds. Monitoringu, Weryfikacji i Inspekcji UNMOVIC (ang. United Nations Monitoring, Verification and Inspection Commission), podejrzenia o przechowywanie broni biologicznej i chemicznej, a także prowadzenie zaawansowanych prac nad produkcją broni atomowej spowodowały uchwalenie przez Radę Bezpieczeństwa ONZ w dniu 8 listopada 2002 r. rezolucji nr 1441 nazwanej rezolucją ostatniej szansy. Nakazywała ona rządowi z Bagdadu ujawnienie i zniszczenie wszelkich, zakazanych przez ONZ systemów uzbrojenia oraz nakładała obowiązek nieograniczonej działalności kontrolnej inspektorów międzynarodowych. Stwierdzała także, że fałszywa lub niepełna działalność rozbrojeniowa realizowana przez Irak będzie uznana za naruszenie warunków rezolucji, wystarczające do podjęcia przez społeczność międzynarodową interwencji zbrojnej. 19 grudnia 2002 r. Rada Bezpieczeństwa ONZ oraz szef inspektorów UNMOVIC odrzucili iracki raport o prowadzonych w Iraku programach rozbrojeniowych, napisany w języku arabskim na dwunastu tysiącach stron. W styczniu 2003 r. szef inspektorów dr Hans Blix przedstawił raport komisji, w którym nie potwierdził zarzutów USA o posiadaniu przez Bagdad broni masowego rażenia. Administracja amerykańska uznała jednak, że posiada wiarygodne informacje, odmienne od przedstawionych przez inspektorów międzynarodowych, i podjęła decyzję o siłowym rozwiązaniu problemu irackiego.

 

    

 

Wbrew oświadczeniu Sekretarza Generalnego ONZ Kofiego Annana z dnia 10 marca 2002 r. o braku podstaw prawnych do wojny z Irakiem, 18 marca Prezydent USA George W. Bush postawił Irakowi ultimatum nakazujące Saddamowi Husajnowi opuszczenie kraju w ciągu 48 godzin i zagroził atakiem wojskowym w przypadku niespełnienia powyższego żądania. 19 marca do strefy zdemilitaryzowanej wkroczyły wojska amerykańskie, a 20 marca o godz. 03.33 Amerykanie rozpoczęli pierwszy nalot na Bagdad. Zdecydowali się tym samym na jednostronne, siłowe rozwiązanie „kwestii irackiej”, mimo jednoznacznego sprzeciwu społeczności międzynarodowej, wynikającego z rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ oraz negatywnego stanowiska NATO.

 

16 kwietnia 2002 r. Sekretarz Obrony USA Donald Rumsfeld ogłosił, że Polska została zaproszona przez rząd USA do udziału w operacji utrzymania porządku i stabilizacji w Iraku. 1 maja, podczas konferencji generacji sił w Londynie, zaproponowano Polsce przejęcie dowodzenia i odpowiedzialności nad jedną z czterech stref, na które planowano podzielić Irak. Rząd polski przyjął powyższą propozycję, a Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski wyznaczył na dowódcę dywizji zastępcę dowódcy wojsk lądowych - gen. dyw. Andrzeja Tyszkiewicza. Powołana pod jego dowództwem Grupa Organizacyjno-Przygotowawcza opracowała strukturę Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Republice Iraku, bazującą na dowództwach i oddziałach 12 Dywizji Zmechanizowanej i 11 Dywizji Kawalerii Pancernej. 22 maja, podczas konferencji generacji sił, przedstawiono propozycję składu wielonarodowej dywizji, do której zgłoszono 2200 żołnierzy polskich, ok. 2000 ukraińskich, 500 bułgarskich, 300 węgierskich, 300 filipińskich, 700 fidżyjskich, 360 honduraskich, 250 dominikańskich i 75 słowackich. Struktura dywizji miała opierać się na dwóch brygadach (polskiej i ukraińskiej) i jednym bułgarskim batalionie. W czerwcu 2002 r. Hiszpanie zgłosili swój akces do struktur Wielonarodowej Dywizji Centralno-Południowej (ang. MND CS – Multinational Division Central-South), który po wprowadzeniu niezbędnych korekt w zawartej propozycji współpracy, został zaakceptowany przez stronę polską. 25 czerwca Minister Obrony Narodowej podjął decyzję o zakończeniu procedury przyjmowania zgłoszeń rządów państw do składu tworzonej dywizji.

 

    

 

Struktura organizacyjna MND CS

 

 

Zasadnicze uzbrojenie i wyposażenie

Na potrzeby Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Iraku przeznaczono najbardziej nowoczesne uzbrojenie i wyposażenie Wojska Polskiego. Dokonano wielu zakupów oraz dostosowano posiadane wyposażenie do irackich warunków, w jakich polscy żołnierze pełnić będą służbę. W celu maksymalnego zwiększenia bezpieczeństwa polskich żołnierzy, kontyngent otrzymał:

 

Śmigłowiec Mi-24 D jest śmigłowcem uderzeniowym przeznaczonym, do zwalczania siły żywej i celów opancerzonych na polu walki i jego bezpośrednim zapleczu, a także wysadzania i osłony desantów taktycznych. Przednia część kadłuba została zbudowana w taki sposób, aby zmieścić dwuosobową kabinę załogi w układzie tandem przykrytą wspólną osłoną ze szkła pancernego. Tylne siedzenie pilota zostało umieszczone wyżej, zapewniając lepszą widoczność ponad głową drugiego pilota, pełniącego jednocześnie funkcję operatora uzbrojenia. Z boku kadłuba zamontowano skrzydła o skosie 19°, opuszczone o 12°, służące jako punkt podwieszenia uzbrojenia, ale generujące również około 25% siły nośnej w locie poziomym. Cały śmigłowiec jest opancerzony blachą stalową o grubości 5 mm. Podwozie trzypunktowe kołowe, chowane w locie. Ponadto śmigłowiec został wyposażony w osobne kabiny pilotów w kształcie baniek, z płaską szybą pancerną z przodu, wzmocnionym opancerzeniem kabin, szybę przeciwodłamkową pomiędzy kabinami pilotów oraz tytanowe łopaty wirników wytrzymujące trafienie pociskami kalibru 12,7 mm. Obie kabiny mają zainstalowane systemy ciśnieniowe, chroniące załogę przed wpływem broni biologicznej i chemicznej. Punkty mocowania uzbrojenia na skrzydłach umożliwiają przenoszenie broni do wykonywania zadań wsparcia z powietrza, niszczenia czołgów i walki powietrznej. Pod dziobem maszyny zamontowano wieżyczkę VSPU-24 z obrotowym karabinem maszynowym kalibru 12,7 mm z zapasem 1470 sztuk amunicji, zdolnym do ostrzału pod kątem 60° w obie strony, oraz 20° w górę i 60° w dół. Na uchwytach na końcach skrzydeł możliwe jest podwieszenie czterech pocisków przeciwpancernych 9M117P Skorpion (kod NATO: AT-2 Swatter), a na czterech uchwytach pod skrzydłami zasobników UB-32 z 32 sztukami niekierowanych pocisków rakietowych S-5 kalibru 57 mm, lub zasobników B-8W-20 z 20 sztukami niekierowanych pocisków rakietowych S-8 kalibru 80 mm, zasobników B-13L z 5 pociskami niekierowanymi S-13 kalibru 130 mm, albo S-24B kalibru 240 mm. Ponadto możliwe jest zamontowanie zasobników strzeleckich UPK-23-250 z dwulufowym działkiem GSz-23L kalibru 23 mm, lub GUV z karabinem maszynowym kalibru 12,7 mm z zapasem 750 sztuk amunicji, albo dwa czterolufowe karabiny maszynowe 9-A-622 kalibru 7,62 mm z zapasem 1100 sztuk amunicji. Mi-24 może przenosić na uchwytach pod skrzydłami do 1500 kg bomb różnego typu, granatnik AGS-17 z zapasem 300 granatów, wyrzutniki min, flar oświetlających, a także pocisków klasy powietrze-powietrze typu R-60 (kod NATO: AA-80 Aphid) lub R-73 (kod NATO: AA-11 Archer). Przestrzeń ładunkowa może być wykorzystywana do przenoszenia dodatkowej amunicji lub do prowadzenia ognia przez żołnierzy strzelających przez otwierane okna. Dane taktyczno-techniczne: - napęd stanowią dwa silniki Isotow TW3-117W o mocy 2200 KM (1636 kW) każdy; - masa własna 8450 kg; - maksymalna startowa 11800 kg; - wymiary: średnica wirnika głównego 17,30 m, długość: 17,51 m, wysokość: 5,47 m; - osiągi: prędkość maksymalna: 335 km/h, prędkość przelotowa: 280 km/h, wznoszenia (lot pionowy) 9,6 m/s, pułap 5000 m, zasięg: 1125 km; - załoga 3 osoby: 1 pilot, 1 pilot/operator uzbrojenia i 1 mechanik pokładowy.

 

W-3W/WA Sokół to dwusilnikowy śmigłowiec zaprojektowany w układzie jednowirnikowym z czterołopatowym wirnikiem nośnym i pchającym śmigłem ogonowym. W wersji wojskowej przeznaczony jest do realizacji zadań: transportu i desantu siły żywej, sprzętu i zaopatrzenia, ewakuacji, osłony i wsparcia ogniowego sił lądowych, rażenia celów naziemnych, nawodnych i powietrznych, ratownictwa lotniczego i morskiego, rozpoznania radioelektronicznego oraz dowodzenia. W-3W/WA wyposażony jest w 23 mm działko GSz-23Ł, z zapasem 250 nabojów o szybkostrzelności 3000-3400 strz/min. i masie 50,5 kg , umieszczone z prawej strony kadłuba. Uzbrojenie podwieszanemogą stanowić zasobniki z niekierowanymi pociskami rakietowymi Mars-2M lub UB-16 (16 szt. S-5 kal. 57 mm ) albo B8-10 (10 szt. S-8 kal. 80 mm ), kasetowe zasobniki bombowe ZR-8 na 120 bomb odłamkowych, wyrzutnie GAD na 2 pociski powietrze-powietrze 9M32ML Strzała-2ML (nie stosowane), zasobniki Platan z minami narzutowymi. Dane taktyczno-techniczne: - masa własna 3680-3850 kg; - masa ładunku wewnętrznego 2100 kg; - masa ładunku zewnętrznego 2100 kg; - masa całkowita 6100 kg; - prędkość maksymalna 260 km/h; - pułap 4520 m; - wznoszenie 8,5 m/s; - napęd: dwa silniki turbinowe PZL-10W o mocy startowej 662 kW ( 900 KM ), trwałej 574 kW ( 780 KM ) oraz awaryjnej (przez 30 min.) 735 kW ( 1000 KM ) i masie 141 kg ; - wyposażenie: radiostacje RS-6107 oraz AN/ARC-210, radiowysokościomierz A-037, odbiornik systemu VOR/ILS KNR-634A, radiodalmierz DME KN-63, radoiokompas KDF-806, odbiornik GPS-150, transponder systemu IFF SC-10D2/Sz, wyrzutnie pułapek (flar i dipoli) oraz system ostrzegania przed opromieniowaniem i wyrzutnie 26 mm pułapek ASO-2W; - wyposażenie dodatkowe mogą stanowić: wciągarka, zestaw do desantowana, kabinowy paliwowy zbiornik dodatkowy, zestaw do podwieszeń zewnętrznych, wyposażenie medyczne kabiny (nosze, aparatura medyczna), narty mocowane na koła podwozia, klimatyzacja kabin, przeciwpożarowy podwieszany półsztywny zbiornik na wodę do zastosowań przeciwpożarowych ( 1500 l ), zbiornik podwieszany typu Bambi Bucket 3542 SEI I. I. Inc. ( 1590 l ), układ restartu silników w powietrzu, aparatura nagłaśniająca, reflektor - szperacz, wyposażenie do lotów nad morzem (sześć pływaków do awaryjnego wodowania, tratwy i kamizelki ratunkowe, radiopławy), dodatkowe wyposażenie awioniczne (autopilot Smiths SN350, systemy nawigacyjne i prezentacji danych, wyświetlacze EFIS).

 

Mi-8 to dwusilnikowy śmigłowiec wielozadaniowy o konstrukcji półskorupowej, wykonany z duraluminium w układzie Sikorskiego. Posiada pięciołopatowy wirnik nośny także wykonany z duraluminium. Z tyłu, pod belką ogonową, posiada wrota ładunkowe. Pierwsza maszyna, wyposażona w jeden silnik AI-24W i czterołopatowy wirnik, wzniosła się po raz pierwszy w powietrze 9 lipca 1961 roku, zaś drugi prototyp, już dwusilnikowy, oblatano 17 września 1962 roku. Docelowo maszyny seryjne wyposażono w mocniejsze silniki TW2 i nowy, pięciołopatowy wirnik. W Iraku używane są śmigłowce Mi-8T występujące zarówno w wersji transportowo-pasażerskiej jak i transportowej. Jeden śmigłowiec w wojskowej wersji transportowej może przewieźć 24 żołnierzy z pełnym ekwipunkiem. Dane taktyczno-techniczne: - napęd - dwa silniki Klimov TW2-117 o mocy 1500 KM (1105 kW) każdy; - masa: własna: 6990 kg, maksymalna startowa: 12000 kg; - wymiary: długość 18,2 m, wysokość 5,56 m; - osiągi: prędkość maksymalna 250 km/h, przelotowa 225 km/h; - max. pułap 4500 m, zasięg 450 km; - załoga 3 osoby: 2 pilotów, 1 członek załogi.

 

BRDM-2M96iK Szakal to zmodernizowana wersja BRDM-2 przyjętego do uzbrojenia w 1962 r. i produkowanego w dużych ilościach aż do 1989 r. Prosty w obsłudze i trwały pojazd zyskał szerokie uznanie, a większość z wyprodukowanych egzemplarzy znajduje się do dziś w arsenale kilkudziesięciu państw świata. Samochód opancerzony BDRM-2 w wersji podstawowej posiada całkowicie spawany, samonośny kadłub z blachy stalowej. Grubość płyt pancernych wynosi 6-10 mm , co zapewnia odporność na pociski wystrzeliwane z broni małokalibrowej oraz na drobne odłamki. Przedział napędowy znajduje się z tyłu kadłuba. W przedniej części kadłuba znajdują się przedział kierowania (miejsca kierowcy oraz dowódcy pojazdu umieszczone obok siebie). Obserwację w przód zapewniają im kuloodporne okna, w razie potrzeby zamykane pokrywami pancernymi, które blokowane w pozycji otwartej chronią przed oślepieniem słońcem lub opadami. W 2003 r. opracowano wersję BRDM-2M96iK Szakal, przeznaczoną specjalnie dla Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Iraku. Posiada ona silnik Iveco Aifo 8040SRC, klimatyzację przedziału załogi, nowe akumulatory, uzbrojenie w postaci 12,7 mm wkm NSW (z zapasem 500 naboi) i 7,62 mm km PKT (2000 naboi) z celownikiem dzienno-nocnym CDN-1, przyrządy obserwacyjne kierowcy PNK-72 i dowódcy POD-72, system łączności wewnętrznej Fonet, radiostację pokładową RRC-9500 i przenośne radio R-3501. Dane taktyczno-techniczne: - masa bojowa 800 kg; - wymiary: długość 6290 mm, szerokość 2425 mm, wysokość 2430 mm; - silnik Aifo 8040 SRC o mocy 165 KM; - prędkość maksymalna 90 km/h, prędkość pływania 4,2 km/h, zasięg 500 km; - pokonywanie: rowów o szer. 800 mm, ścian o wys. 400 mm, wzniesień do 300; - załoga 5 osób.

 

Pojazd typu HMMWV (High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle), przeznaczony do transportu żołnierzy oraz prowadzenia działań rozpoznawczych i patrolowych. Ma on masywną konstrukcję, jest niski i szeroki (218 cm bez lusterek). Dane taktyczno-techniczne: - masa pojazdu – 3,5 t; - pojemność silnika – 6,5 l; - moc – 166 KM; - pokonywanie wzniesień o nachyleniu do 60 proc. (31o); - poruszanie się poprzecznie po zboczu o nachyleniu do 40 proc. (22o); - brodzenie do głębokości 76 cm bez zastosowania zestawu do brodzenia; - brodzenie do głębokości 152 cm przy zastosowaniu zestawu do brodzenia; - zasadniczy układ hamulcowy - dwuobwodowy, wspomagany hydraulicznie; - czterobiegowa automatyczna skrzynia biegów, która ułatwia operowanie pojazdem w trudnym terenie. Produkowany jest w kilku wersjach, z których najbardziej popularny jest model M1025A2/26, zapewniający II poziom bezpieczeństwa. W te pojazdy wyposażeni są żołnierze Polskiego Kontyngentu Wojskowego oraz zdecydowana większość żołnierzy USA. Najnowsza wersja HMMWV – model M1114 charakteryzuje się lepszymi parametrami technicznymi oraz opancerzeniem zapewniającym V poziom bezpieczeństwa. Strona polska wystąpiła do sojuszników o pozyskanie pojazdów w tej wersji. Pojazd ten został zmodyfikowany na podstawie doświadczeń wynikających z prowadzonych operacji w Iraku i w Afganistanie i został stosunkowo niedawno wdrożony do produkcji. Występuje bardzo duże zapotrzebowania na pojazdy tego typu, jednakże ze względów produkcyjnych ich liczba jest stosunkowo niewielka.

 

Dwulufowa armata przeciwlotnicza ZU-23-2 kal. 23 mm jest przeznaczona do zwalczania celów niskolecących w odległości do 2,5 km oraz pojazdów opancerzonych na dystansie do 2 km, bezpośredniej osłony wojsk i ważnych obiektów strategicznych przed środkami napadu powietrznego, najczęściej śmigłowcami i nisko lecącymi samolotami. Działka 23 mm są w stanie zwalczyć praktycznie każde zagrożenie ze strony ewentualnych napastników, np. rozpędzony pojazd wypełniony materiałami wybuchowymi. Podstawowa wersja zestawu jest stanowiskiem stacjonarnym, umieszczonym na trójpodporowej podstawie. ZU-23-2 może też występować wersji mobilnej, przy użyciu różnorodnych nośników. Do strzelania używa się amunicji przeciwpancerno-zapalającej API-T, oraz odłamkowo-zapalającej HEI-T. W polskich zakładach ZM Mesko powstały nowe typy amunicji do armat 23 mm: przeciwpancerno-podkalibrowa APDS-T i przeciwpancerna podkalibrowa z rdzeniem fragmentującym FAPDS-T o zasięgu skutecznym 3 km. Lufy są szybkowymienne, dzięki czemu w razie przegrzania się sprawna załoga może je wymienić w około 14 sekund i odnowić gotowość do prowadzenia ognia. Polska modernizacja objęła również elektryczne napędy, stary celownik optyczno-mechaniczny zastąpiono nowoczesnym celownikiem tachometrycznym, o oznaczeniu CKE-2. W połączeniu z nową amunicją podkalibrową do armat uzyskujemy nowoczesny i efektywny środek obrony przeciwlotniczej bliskiego zasięgu. Dane taktyczno-techniczne: - uzbrojenie - dwie sprężone armaty 23 mm 2a14/m/m1; - kaliber armat - 23 mm (pociski 23x151); - prędkość wylotowa (wczesna amunicja) - 970 m/s; - zasięg skuteczny przeciw celom powietrznym - 2500 m; - zasięg skuteczny przeciw celom lądowym - 2000 m; - szybkostrzelność maksymalna - 2000 strz./min.; - szybkostrzelność praktyczna - 400 szt./min.; - kąt obrotu - 360 stopni, podniesienia od -10 do + 90 stopni; - obsługa - 5 osób; - masa bojowa - 950 kg; - długość - 4,57 m; - wysokość maksymalna - 2,87 m; - szerokość - 1,83 m.

 

Moździerz M-98 kalibru 98 mm od 2003 r. znajduje się w uzbrojeniu 18 Bielskiego Batalionu Desantowo-Szturmowego. Jest drugim moździerzem na świecie (obok słowackiego) takiego kalibru. Służy do obezwładniania i niszczenia siły żywej oraz sprzętu wojskowego przeciwnika, a także do oświetlania i zadymiania terenu. Jest przeznaczony dla wojsk aeromobilnych, pododdziałów powietrznodesantowych i piechoty górskiej. W skład zestawu wchodzą: moździerz, podwozie dwukołowe i samochód transportowy. Dane taktyczno-techniczne: - kaliber: 98 mm; - długość lufy: 1896 mm (z zamkiem i hamulcem wylotowym); - masa zestawu w położeniu marszowym: 300 kg; - masa moździerza w położeniu bojowym: 115 kg; - kąt ostrzału w płaszczyźnie poziomej: bez przestawiania podpory lufy (przy 45o) ±7o30', z przestawianiem podpory lufy (przy 45o) ±14o; - kąt ostrzału w płaszczyźnie pionowej: od +45o do +85o; - szybkostrzelność: bez poprawiania wycelowania 15 strz./min, z poprawianiem wycelowania 10 strz./min.; - prędkość początkowa pocisku: 350 m/s; - czas przestawienia z położenia marszowego w bojowe i odwrotnie: od 2 do 3 min. - obsługa: 4 żołnierzy oraz kierowca; - amunicja – naboje odłamkowo-burzące, kasetowe, kumulacyjno-odłamkowe, oświetlające, dymne; - promień skutecznego rażenia pociskiem kasetowym: 75 m. Środek transportu: samochód osobowo-terenowy Tarpan Honker 2000, samochód ciężarowo-terenowy STAR-266.

 

Koszty misji

Dotychczasowe koszty utrzymania Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Iraku finansowane z budżetu państwa poprzez budżet MON wyniosły: - w 2003 r. – 170.916.000 zł; - w 2004 r. – 306.274.000 zł; - w 2005 r. – 162.246.000 zł; - w 2006 r. – 119.881.000 zł; - w 2007 r. – 118.117.100 zł; - w 2008 r. (zaplanowane) – 187.557.000 zł. Działania na rzecz rozwoju stosunków z Irakiem przyniosły wyraźne rozszerzenie kontaktów dwustronnych w wielu dziedzinach. Nie zostały jednak w pełni spełnione oczekiwania dotyczące reaktywowania współpracy gospodarczej i handlowej. W 2005 r. polski eksport osiągnął wartość 94 mln USD a w 2006 r. wyniósł 74 mln USD. Polska pomoc rozwojowa przeznaczona dla Iraku wyniosła odpowiednio: - w 2003 r. łącznie 2.513.000 zł; - w 2004 r. łącznie 526.769 zł; - w 2005 r. łącznie 1.078.236 zł; - w 2006 r. przekazano z MSZ kwotę 1.573.000 zł (nie obejmuje ona pomocy udzielonej przez MSWiA w postaci stypendiów naukowych oraz bezpłatnego przekazania nadwyżek sprzętowych z MON); - w 2007 r. łącznie 633.345 zł.

 

    

 

Sytuacja bieżąca

Obalenie reżimu Saddama Husajna pogłębiło mocno skrywane konflikty panujące pomiędzy poszczególnymi grupami etnicznymi i religijnymi Iraku, a także obnażyło różnice panujące wewnątrz poszczególnych grup. W miejscu rozwiązanej partii BAAS pojawiły się formacje polityczne oraz stowarzyszenia o charakterze religijno-etnicznym, które mocno rozdrobniły i zdezintegrowały scenę polityczną kraju. W procesie zdobywania poparcia społecznego i władzy wiele z nich posługuje się naciskami i terrorem przy użyciu własnych bojówek oraz bojowników pochodzących z innych państw islamskich. Elementem komplikującym stabilizację kraju jest brak umiaru poszczególnych grup etnicznych i religijnych w prezentowanych, niemożliwych do zaspokojenia aspiracjach politycznych. Liczące ponad 300 tys. osób irackie siły bezpieczeństwa, ze względu na posiadany stopień wyszkolenia, a przede wszystkim brak lotnictwa taktycznego i poważne uzależnienie od logistyki sił koalicyjnych, nie osiągnęły jeszcze pełnej zdolności bojowej, pozwalającej przejęcie pełnej odpowiedzialności za stabilizację kraju. Dodatkowym elementem komplikującym sytuację jest fakt, że większość irackich sił bezpieczeństwa, szczególnie oddziałów policyjnych, jest utworzona na zasadach afiliacji wyznaniowej, co powoduje realne trudności z pożądanym poziomem realizacji zadań zapewniających bezpieczeństwo wewnętrzne. 3 maja 2007 r. w Sharm-Al- Szejk w Egipcie nastąpiła uroczysta inauguracja projektu Organizacji Narodów Zjednoczonych i Iraku pod nazwą „International Compact with Iraq”, którego celem jest stworzenie spójnych mechanizmów współpracy pomiędzy społecznością międzynarodową a władzami Iraku, a także pomoc w realizacji narodowej wizji rozwoju kraju w ciągu najbliższych pięciu lat. Poważnym zagrożeniem dla spójności Iraku może być ustawa uchwalona przez parlament iracki w dniu 11 października 2006 r., na mocy której od maja 2008 r. prowincje będą mogły łączyć się w regiony autonomiczne. Ustawa ta forsowana przez szyicki blok parlamentarny Adela Aziza al-Hakima, ma umożliwić utworzenie z dziewięciu południowych prowincji Iraku zamieszkałych z zdecydowanej większości przez szyitów autonomicznego, bogatego w surowce naturalne regionu. Tym samym może doprowadzić do izolacji gospodarczej mniejszość sunnicką, zamieszkującą przede wszystkim centralną część Iraku, pozbawioną bogactw naturalnych (przede wszystkim złóż ropy) oraz dogodnych terenów rolniczych i spowodować spotęgowanie konfliktu społecznego. Rezultaty polskiej obecności wojskowej w Iraku należy ocenić pozytywnie. Zawdzięczamy to dobremu przygotowaniu misji, profesjonalizmowi żołnierzy oraz względnie przychylnemu nastawieniu Irakijczyków do naszego zaangażowania w procesy transformacji ich państwa. Od początku obecności w Iraku kluczowym zadaniem Wielonarodowej Dywizji Centrum-Południe było udzielanie irackiemu społeczeństwu pomocy w zakresie odbudowy i rozwoju cywilnej infrastruktury, ochrony dóbr kultury oraz prowadzenie i wspieranie akcji humanitarnych. Zaangażowanie w Iraku umocniło wizerunek Polski jako odpowiedzialnego członka wspólnoty międzynarodowej. Utrwaliło również pozycję Polski w NATO, jako wiarygodnego sojusznika w koalicji antyterrorystycznej, państwa aktywnego, skutecznego politycznie i wojskowo w rozwiązywaniu konfliktów globalnych. Doświadczenia wyniesione z misji irackiej przyczynia się do przyspieszenia modernizacji polskich sił zbrojnych, dostosowując ich funkcjonowanie do nowych wyzwań bezpieczeństwa.

 

Ze względów bezpieczeństwa, biorąc pod uwagę możliwość zagrożenia życia obywateli polskich i ich rodzin zamieszkujących na stałe w Iraku, rząd RP podjął decyzję o udzieleniu tym osobom pomocy w opuszczeniu Iraku i osiedleniu się w Polsce. 12 lipca 2007 r. specjalnym samolotem przetransportowano do Warszawy dziewięć ewakuowanych rodzin (31 osób). Ewakuacja odbyła się na zasadzie dobrowolności i na prośbę przemieszczonych rodzin.